DEPREMDE HASAR ALAN EV VE ARABA İÇİN DELİL TESPİTİ YAPILMASI
Yaşanan deprem sonucunda ev ve dükkan gibi yapılarda, otomobil ve kamyon gibi araçlarda, yapılar içerisinde bulunan eşya ve ürünlerde oluşan maddi zararlar nedeniyle kişilerin zarardan sorumlu olan idarelere veya özel kişilere karşı tazminat talebinde bulunma hakları vardır. Kişiler deprem sonucunda oluşan zararlarını ve bu zararların miktarının tespitini bu yol ile sağlayabilirler. Bu kapsamda deprem nedeniyle oluşan zararlar hakkında açılan veya ileride açılacak tazminat davalarında hak kaybına uğramamak için delil tespiti yapılması önemlidir. Delil tespiti Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 400 ve devamı hükümleri ile düzenlenmiştir.
Delil Tespiti Nedir?
Delil tespiti, taraflar arasında görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açılacak olan bir davada ileri sürülecek bir vakıanın tespiti amacıyla keşif, bilirkişi incelemesi veya tanık dinletilmesi amacıyla başvurulan bir hukuki korumadır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 400 ” Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir.”
Delil Tespiti Her Durum İçin Talep Edilebilir Mi?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 400 hükmü ile delil tespiti yaptırılması için esas olan durumun hukuki yararın varlığıdır. ” Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır.” Bu kapsamda kanunda açıkça öngörülmeyen hallerde delilin hemen tespiti yapılamaması halinde kaybolma ihtimali varsa hukuki yararın varlığı kabul edilmektedir.
Delil Tespiti Talebi Nasıl Yapılır?
Delil tespitinin yapılmasını isteyen taraf bir dilekçe ile tespiti istenen vakıa hakkında yapılması istenenleri ve taleplerini görevli ve yetkili mahkemeye başvuru yaparak talepte bulunabilir. Talepte bulunan tarafın aynı zamanda dilekçesinde delillerin kaybolacağı veya gösterilmesinde zorlukla karşılaşılacağı kuşkusunu uyandıran sebepleri açıkça mahkemeye bildirmesi gerekmektedir. Tespit talebi mahkemece haklı bulunursa bu karar, dilekçeyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir.
Delil tespitinin yapılmasının zorunlu ve acele olması halinde talep sahibinin haklarının korunması için, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın da delil tespiti yapılabilir. Bu hallerde tespitin yapılmasından sonra yapılan işlemler ve alınan raporlar mevcutsa bunlar karşı tarafa tebliğ edilerek kanunda belirlenen sürelerde buna itiraz etmesi istenir.
Delil Tespitinde Görevli ve Yetkili Mahkeme
Delil tespitinde görevli ve yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 401 hükmü ile belirlenmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 401 ” Henüz dava açılmamış olan hâllerde delil tespiti, esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden veya üzerinde keşif yahut bilirkişi incelemesi yapılacak olan şeyin bulunduğu veya tanık olarak dinlenilecek kişinin oturduğu yer sulh mahkemesinden istenir.” Fakat dava açıldıktan sonra yapılan her türlü delil tespiti talebi hakkında sadece davanın görülmekte olduğu mahkeme yetkili ve görevlidir.
