NAFAKANIN ARTTIRILMASI DAVASI NEDİR ve ŞARTLARI NELERDİR
Nafaka Nedir?
Tarafların boşanması neticesinde yoksulluğa düşecek eş veya müşterek çocuklar lehine karar verilen, diğer tarafın her ay düzenli olarak ödemek zorunda olduğu paradır. Boşanma neticesinde mahkemece karar verilmesi halinde taraflardan biri diğeri lehine her ay nafaka ödeyecektir. Dört tür nafaka bulunmaktadır. Nafaka türleri:
1.İştirak Nafakası
Boşanma davası neticesinde çocuğun velayetinin diğer eşe verilmesi halinde müşterek çocuğun velayeti kendisinde olmayan eşin müşterek çocuğun giderlerine katılmasını sağlamak üzere hükmedilen nafakadır.
2.Tedbir Nafakası
Boşanma davası açılmadan önce veya boşanma davası açıldıktan sonra taraflardan birinin veya 18 yaşından küçük müşterek çocukların geçinmesini sağlamak üzere mahkemece resen hükmedilen nafaka türüdür.
3.Yoksulluk Nafakası
Mahkemece verilen boşanma kararı ile birlikte eşlerden birinin yoksulluğa düşecek olması halinde yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen nafakadır.
4.Yardım Nafakası
Yardım nafakasının boşanma davası veya evlilik ile bir ilişkisi yoktur. Bir kişinin yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek olması halinde kişinin altsoy ve üstsoyu ile kardeşlerine ödediği nafaka türüdür.
Mahkemece Karar Verilen Nafakanın Arttırılması Mümkün Müdür?
Boşanma davası ile birlikte karara bağlanan nafaka miktarı tarafların değişen ekonomik, sosyal şartlar ve ihtiyaçlar doğrultusunda yetersiz kalabilmektedir.Mahkeme tarafından hükmedilen nafaka miktarı kesin hüküm niteliğinde değildir. Her ay ödenen nafakanın nafaka alacaklısının ihtiyaçlarını karşılamaması halinde mahkemeden nafaka miktarının arttırılması talep edilebilir, bunun yanında nafaka ödeyen tarafın ise nafakayı ödeyecek gücünün bulunmaması halinde nafaka miktarının düşürülmesini ya da nafakanın tamamen kaldırılmasını talep edebilmesi mümkündür. Nafaka alan kişinin nafakanı arttırılması yönündeki talebinin haklı nedenlere dayanması gerekmektedir.
Türk Medeni Kanunu Madde 176 ” Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir. ”
Türk Medeni Kanunu Madde 331 ” Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.”
Nafaka Artırım Davalarında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler Var mıdır?
Nafakanın arttırılması talebinin dava edilmesi için herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Nafaka alacaklısının nafakası devam ettiği sürece nafaka değişen koşullar ve haklı gerekçelerin olması nafaka arttırım davasının açılması için yeterlidir. Zira nafaka alacağı her ay ödenen ve süreklilik arz eden bir alacak olması nedeniyle zamanaşımı veya hak düşürücü süre söz konusu olmayacaktır.
Anlaşmalı Boşanma Halinde Nafaka Artırım Davası Açılabilir Mi?
Her ne kadar anlaşmalı boşanmada taraflar arasında yapılan ve üzerinde anlaşılan protokol ile boşanmaya karar verilse de anlaşmalı boşanmış olmak nafaka artırım davası açmaya engel değildir. Taraflar arasında hazırlanan protokol boşanma anına göre olan ekonomik şartlar göz önüne alınarak hazırlanmış olup şartların değişmesi ve hakkaniyetin gerektirmesi halinde anlaşmalı boşanmış olan eşler de nafaka artırım talebinde bulunabilirler.
Nafaka Artırım Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
Nafaka artırım davalarında, görevli ve yetkili mahkeme nafaka alacaklısının oturduğu yerdeki Aile Mahkemesidir. Nafaka arttırılması için gerekli şartların oluşması ve hakkaniyetin gerektirmesi halinde nafaka alacaklısı oturduğu yerdeki aile mahkemesinden nafakanın arttırılması davası açabilir.
Avukat Adem AYDIN
