GEÇİT HAKKI DAVASI

Geçit hakkında, anayola çıkmak için yeterli bir geçidi bulunmayan malik komşu taşınmaz malikinden geçiş irtifakı talep eder yani taşınmazdan geçme hakkı tanıyan bir irtifak hakkı talep eder. Geçit irtifakı eşyaya bağlı irtifaklar arasında yer alır kişi lehine tesis edilemezler. Söz konusu durumda aleyhine geçit hakkı kurulacak taşınmazın değerinin düşeceği ve yüklü taşınmaz malikinin yetkilerinin kısıtlanacağı aşikardır. Bu nedenle yararlanan taşınmaz malikinin bunun karşılığında fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi kapsamında uygun bir bedel ödemesi gerekmektedir. Söz konu hak tarafların anlaşması üzerine tapuya şerh yoluyla kurulabileceği gibi dava yolu ile de ileri sürülebilir.

Geçit hakkı davasında davacı lehine geçit hakkı kurulmasını talep eden taşınmaz maliki, davalı ise aleyhine geçit hakkı tesis edilecek taşınmaz malikidir. Geçit hakkı talep eden taşınmazın birden çok malikinin bulunması durumunda sorun elbirliği ile mülkiyet-paylı mülkiyet esaslarına göre çözülür. Taşınmaz üzerinde elbirliği mülkiyetinin bulunması durumunda tüm maliklerin birlikte dava açması gerekirken paylı mülkiyette tek malik bu davayı açabilecektir.

Söz konusu davada yetkili ve görevli mahkeme taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemeleridir. Geçit hakkının dava yolu ile kurulduğu durumlarda hakim, talep edenin geçit ihtiyacını değerlendirip, yüklü taşınmaza en az zarar verecek şekilde geçit hakkını tesis edecektir. Dava sonunda mahkeme, geçit hakkına katlanmak zorunda kalan yüklü taşınmaz malikine uygun bir bedel ödenmesine hükmedecektir.